Papet, m'n bron staat droog. Geen druppel water meer.
Ik heb een geul gegraven, maar niks. En al m'n anjers staan in de knop.
Je hebt je put. - Die is over twee dagen leeg.
Bronnen zijn wispelturig. Wacht drie maanden.
Drie maanden ? Moeder Maria. - Hou je in. Sta op, idioot.
Misschien stroomt het water al weer.
En met twee, desnoods vier muildieren redden we het voorlopig best.
Vroeger stroomde ze wel. In de tijd van de Bochel niet...
Hé, er komt maar een klein straaltje uit de fontein. Kom eens kijken.
Hoe kan dat nou ?
Het is een ramp, Papet. - Rustig, jij.
Nou ?
Er zit vast een pad in de leiding. - Als ie maar niet droogvalt.
Hij is in geen 50 jaar drooggevallen.
Naar het reservoir.
Niks.
Ik ga. - Wind je niet te veel op.
Meneer Jean, je was een goed mens. Dus ben je nu in de hemel.
M'n voeten zijn zo opgezet dat ik amper nog kan lopen.
Het muildier gaat dood. Nog zo'n week en m'n anjers zijn dood.
Toe nou.
In naam van God, de Zoon en de Heilige Geest, geef ons de bron terug. Amen.
Toe nou. Amen, verdomme.
Hallo ? Ja, u spreekt met de burgemeester.
Komt ie morgen pas ? Dan zijn we allemaal dood. Hij moet meteen komen.
We hebben geen brood meer, de oogst gaat kapot. Een ramp.
Goed, morgen dan. Om zeven uur op het gemeentehuis.
Morgen komt de expert. - Welke expert ?
De landbouwkundig ingenieur om wie ik gevraagd heb.
Ik open de vergadering.
De raad is bijeen voor de waterkwestie. - Niks kwestie. Een ramp.
Maar dankzij mijn inspanningen en dankzij mijn telefoon...
... heb ik Landbouw kunnen bellen.
Hier is de landbouwingenieur.
Heren, ik heb uw probleem bestudeerd.
En dit is het verslag dat naar de hoofdingenieur gaat.
De bron die de dorpsfontein van water voorzag...
... was de belangrijkste van de streek.
Hij ontsprong tussen twee lagen uit het Krijt.
Het gaat hier niet om een diaklaas, maar om een vaucluse-bron.
Laat dat duidelijk zijn.
De laag tussen twee ondoorlatende lagen kwam dus boven.
Het water stroomde via de bovenste deklaag...
... vormde een lens die het reservoir voedde...
... van waaruit het water naar de dorpsfontein stroomde.
Da's niet best.
Op verzoek van de burgemeester en op last van de staat...
... hebben we naar de oorzaak gezocht.
Om te beginnen: Waar komt het water vandaan ?
Er is een waardevol document. - Heel interessant.
Een verslag van de hoofdingenieur met een duidelijke beschrijving...
... van onderzoek ter plekke, vijf jaar geleden.
Helaas komt de bron niet voor op de kaart.
Hij is niet te situeren binnen de orografie van de Huveaune.
Wat schieten we daarmee op ?
Als het water niet hier vandaan komt, komt het van verder weg.
Ik vraag het woord. Ik zal het kort houden.
Zorg eerst dat we weer water hebben en geef dan pas tekst en uitleg.
Ik ben geen waterfitter. Eerste hypothese: de droogte.
Een lichte grondverzakking kan de oorzaak zijn.
Aangezien er sprake is van ringen van dolomiet uit de Jura-tijd...
... zal er sprake zijn van sifonwerking. Weet u wat dat is ?
Daarmee steek je de wijn over. - Precies.
Na de eerste regens ontstaat dat effect...
... zodra het ondergrondse meer weer op peil is.
Een onderaards meer. - Inderdaad.
Vooruitgang kan best waardevol zijn. - Als ik water krijg, ben ik voor.
Dan doneer ik 100 francs aan de vooruitgang.
Wacht. Er komt nog meer geouwehoer.
Tweede hypothese: de ondergrondse rivier komt tijdelijk uit in een grot.
Zodra die vol is, stroomt het water weer gewoon door.
Over hoeveel dagen ? - Dat is moeilijk te zeggen.
Misschien over twee dagen, misschien over twee jaar.
Misschien over honderd jaar. - Dat kan ook. Derde hypothese:
Wij hebben geen brood meer te eten. Wat gaat u doen ?
Er komt dagelijks een tankwagen met 5000 liter water.
Voor de hoogste nood.
Hoeveel water krijg ik voor m'n anjers ?
En wat doet u als het water maanden wegblijft ?
Dan kunt u beter elders gaan boeren.
Er zijn genoeg verlaten dorpen waar volop water is.
Dat accepteert de raad niet.
Uw raad heeft geen zeggenschap over natuurverschijnselen. Derde hypothese:
Rot op met je hypotheken. - Fraaie overheid hebben wij.
Jullie kunnen de overheid de rug op.
Jullie redden je maar met die tankwagen.
Zondag komt ie. Gegroet.
Waar is de directeur van de waterleiding ?
Wie gaat er over de waterleiding ? Ik niet. Jij wel.
Omdat ik de burgemeester ben en telefoon heb.
En wat is dit ? - Je waterkwitantie.
Ja, ik heb 52 francs betaald.
Waar is het water waarvoor ik betaald heb ?
De expert heeft de orografie uitgelegd.
Daar moet je rekening mee houden. - Niks mee te maken.
Ik wil water.
Er komt elke dag een tankwagen. Kom met je muildier en twee tonnen...
... en je krijgt 150 liter, net als iedereen.
Een: ik heb een ezel.
Twee: 150 liter is niet genoeg voor een heel veld.
Drie: ik heb voor bronwater betaald.
Uit die tank komt vast ook bronwater. - Ik wil water uit m'n eigen bron.
Schreeuw niet zo. Daar schiet je niks mee op.
Moeder Maria, m'n aubergines. En m'n tomaten staan er zo mooi bij.
Dit is puur overmacht. - Niks mee te maken. Ik heb betaald.
De bron staat droog. Waar halen we water vandaan ?
Zoek maar uit. Maar het moet uit mijn kraan komen.
En bemoei je er niet mee. Ik heb niet voor je gestemd als raadslid.
Dat zal mij een zorg zijn. - Waar denk je dat je bent, boerenkinkel ?
Bij een stelletje waterdieven.
Heren...
Ik ben jarig. Na de mis trakteer ik op een drankje op het schoolplein.
Je kiest je geboortedag niet zelf uit.
Broeders, ik ben heel blij...
... u allen aanwezig te zien in ons kerkje. De hele parochie is er.
Ik zie zelfs een paar slimme lieden...
... die anders bij het café zouden zitten.
U noem geen namen, aangezien iedereen weet wie het zijn.
Dat zou ze in verwarring moeten brengen, maar ze lopen te grijnzen.
U komt allen met gevouwen handen...
... verteerd door geloof en berouw.
Maar God weet dat u hier bent omdat er geen water is.
Uw gebed is niet voor Hem, maar voor de bonen...
... de tomaten en de aardperen.
Uw hosanna's voor de pompoenen.
Ik wil eens ernstig met u over de bron praten.
De vraag die ik me stel is:
Waarom is die heldere bron dat zo rijkelijk vloeide...
... drooggevallen net nu we hem zo hard nodig hebben ?
In een Griekse tragedie die ik lang geleden gelezen heb...
... werd Thebe met de pest geslagen omdat de koning misdaden had begaan.
Daarom vroeg ik mezelf af:
Zou er een misdadiger onder ons zijn ?
Dat kan heel goed. De grootste misdaden komen vaak niet voor het gerecht.
Maar God ziet alles.
Tot die mogelijke misdadiger wil ik me richten...
... en zeggen: Broeder...
... er is geen misstap of misdaad die niet vergeven kan worden.
Oprecht berouw wist alle zonden. Christus heeft zelf gezegd:
Een zondaar met berouw is me liever dan honderd rechtvaardigen.
Hoe groot ook uw zonde, maak het goed en toon berouw, en u zult gered zijn.
En onze bron zal rijkelijker stromen dan voorheen.
Papet, hij had het alleen daarover. En hij keek me drie keer aan.
Weet die pastoor veel. Hij is hier nog geen jaar.
Misschien heeft iemand gebiecht. - Anglade misschien.
Dat is zo'n kwezel, dat ie andermans zonden zou opbiechten.
Manon baart me meer zorgen. - Mij ook.
Ze keek je niet vriendelijk aan. - Ze keek alsof ik de misdadiger was.
Nee, zij weet van niks. - Wat bedoel je dan ?
Ik heb zo'n vermoeden dat ze je niet hoeft.
Gefeliciteerd. - En nog vele jaren in goede gezondheid.
Proost.
Wat vond u van de preek ? - Ach, het zijn maar woorden.
Ik geloof niet in een goddelijke ingreep.
De pastoor doelde op een misdaad, waarover iemand gebiecht heeft.
Wat voor misdaad ? Iedereen weet hier alles van elkaar.
Z'n preek was tot iemand gericht.
Tot wie dan ? - Wie ?
Hij keek vaak naar Ugolin. - Vooral toen hij het over de pest had.
Heb ik de pest ? - Daar maak je geen grapjes over.
Jij rook de pastis zeker ? - Nee, ik kom over het water praten.
Met jou. Het is heel belangrijk.
Met mij ? - Ja, jij kunt ons het water teruggeven.
Hoe dan ? - Kom naar de processie. Doe je dat ?
Dan zal de fontein nooit meer stromen.
Ze is geen heilige. - Het gebed van een wees...
... stijgt als een nachtegaal naar Onze Lieve Heer.
Zij is onschuldig. Zij kan ons redden.
Ja, Manon. Red onze anjers.
Niet voor misdadigers die m'n vader bedrogen hebben.
Dat begrijp ik niet.
Zij wel. Ze weten waarom God ze gestraft heeft.
Weet je wie de misdadiger is ?
Het zijn er twee.
Die twee. - Ik laat me niet voor crimineel uitmaken.
Kom mee, Galinette. - Zo'n overhaaste aftocht pleit tegen u.
Het kan me niet schelen wat de mensen denken.
Ik heb een gerust geweten.
Kom mee.
Kom je ? - Nee, ik wil weten wat ze me verwijt.
Ik heb een oplossing.
Wat hebben ze je vader aangedaan ? - Niks.
Haar vader heeft inderdaad nooit water gevonden.
Maar als hij niet verongelukt was, had hij het vast gevonden.
M'n neef en ik hebben het boerderijtje van die arme vrouwen gekocht.
Omdat dat ons aanstond, maar ook om die twee te helpen.
Toen wij naar de bron gingen zoeken, hadden we meer geluk.
En dat noemt zij misdadig.
Stank voor dank. Kom mee, Galinette.
Hij liegt. Die bron is er altijd geweest.
En jullie hadden hem dichtgemetseld.
Waarom zouden ze ? - Een boerderij zonder water...
... koop je voor een prikkie.
M'n vaders dood is hun schuld. - Lasterpraat.
Ik heb de bron met m'n horloge gevonden. Dat heb je zelf gezien.
Geef dan toe. - Binnen een uur ?
God zei tegen Pascal: Gij zocht mij omdat gij Mij reeds gevonden had.
Pascal kan me wat. Ik heb die vlegel ooit een oorvijg verkocht.
Lach maar, het is waar. Zo zie je wat ervan komt.
Wat ze zag, gelooft ze niet. En wat ze niet zag, gelooft ze wel.
Wie heeft ons de bron zien dichtmetselen ?
Wie heeft het gezien ?
Ik.
Ik heb jullie allebei gezien.
Dat lieg je, sukkel.
Jij kent niet eens het verschil tussen je linker- En je rechterhand.
Daarom ben je zelfs uit dienst gestuurd.
Ik had ze mooi tuk. Maar de majoor vermoedde iets en...
Dat interesseert ons niet. Wat heb je gezien ?
Niks. Hij heeft gedroomd. - Ik droom nooit.
Het was negen of tien jaar geleden. - Hij kletst.
Na de dood van Pique-Bouffigue was ik op patrijzenjacht.
De patrijzen dronken uit een poel bij z'n lege boerderij.
Ik forceerde een luik... - Fraai, inbreken in 't huis van een dode.
Op zolder had Pique-Bouffigue twee schietgaten gemaakt.
Ik heb een tukje gedaan. - Zie je, hij heeft gedroomd.
Ik heb geslapen, niet gedroomd.
Ik werd wakker van het geluid van hakken.
Toen zag ik hem graven en de ander stond op de uitkijk.
Ik durfde me niet te verroeren. Ik zag water borrelen...
... en toen metselden ze de bron dicht.
Waarom zei u niets tegen haar vader ? - Het was mijn zaak niet.
Maar nu Gods wraak ons allen treft, is het mijn zaak wel.
Stel dat het waar is wat er over me gezegd wordt.
Niet dat het waar is.
Ik kan haar zoveel geven: de bron, de anjers, de boerderij...
... de familieschat, m'n leven. Dat heb ik je al eerder verteld.
Je hebt geen idee hoeveel ik van je hou.
Luister.
Luister, Manon.
Ik zie je steeds voor me en ik praat tegen je.
M'n eten smaakt niet, ik doe geen oog dicht.
Als je me afwijst, sterf ik of word ik gek.
Hou je mond, idioot. Kom mee.
Denk na, alsjeblieft.
Het is gruwelijk. Ik heb zoveel spijt en wil het zo graag goedmaken met je.
Ik zal me kapot werken voor je, lieveling.
Stuur 'm weg.
Doe niet zo mal, sta op. - Denk goed na, Manon.
Anders sterf ik nog van liefdesverdriet. - Kom mee naar huis.
Het is jouw schuld. Door jou ben ik alles kwijt.
Als ik het geweten had.
Galinette, jongen.
Ik blijf. Ik blijf hier om hem te verdedigen.
Dat lijkt me moeilijk.
Jullie weten dat Les Romarins geen bron had, hooguit een poeltje.
De echte bron heb ik gevonden.
Toe, jullie zijn allemaal van hier. Zeg dat er geen bron was.
Maar als jullie van de bron wisten en de Bochel niks verteld hebben...
... dan is z'n dood jullie schuld.
De smeerlap.
Wisten jullie het ? - Iedereen, ja.
Niemand durfde het tegen de Soubeyrans op te nemen.
En ze hadden een hekel aan m'n oma. - Wie is je oma ?
Florette, omdat ze met een man uit Crespin getrouwd was.
Was Florette je oma ?
Dan was de Bochel dus de zoon van Florette ?
Papet zegt dat hij u en de burgemeester wil spreken.
Papet wil u en meneer Loiseau spreken.
Of u snel komt. Goed nieuws voor u. - Waar is hij ?
In Les Romarins. - Wat heeft César ?
Leg hem op de tafel.
Hier.
Ga naar het dorp.
Zeg tegen Baptistine dat ze in de kerk kaarsen haalt.
Zeker zes van de allergrootste.
En de linnen doek die z'n oma geweven heeft.
Pamphile, zet de kist in elkaar.
Op je vliering ligt eikenhout.
Oud eiken, voor mij bestemd. - Ja, dat had je zelf besteld.
Gebruik het voor hem.
En zeg tegen de mensen...
... dat hij uit een boom gevallen is.
Bewaar het geheim drie dagen, tot na het kerkhof.
Anders geeft de pastoor hem geen gepaste begrafenis.
Ga nu weg.
Ik blijf bij je. - Niet nodig.
Ze had met 'm kunnen trouwen.
Uit wraak had ze hem dan kunnen koeioneren.
Papet, ik ga. Ik kan niet meer.
Niet vanwege de anjers die doodgaan, maar om haar.
Ze zal nooit ja zeggen. Dat voel ik aan m'n liefdeslint dat ontstoken is.
Toen ik zei dat ik met haar wilde trouwen...
... spuugde ze naar me met woorden en zocht ze haar heil bij de onderwijzer.
Als hij tegen haar praat, luistert ze geduldig.
Als hij stopt, hoopt ze dat hij doorgaat.
En hij vindt dat heel gewoon.
Hij kent z'n geluk niet, ik m'n ongeluk wel. Ik kan hem wel vermoorden.
Maar dat zou haar verdriet doen. En dat wil ik niet.
Ik laat haar de boerderij na en alles wat onder de steen ligt...
... links bij de haard.
Het is haar schuld niet en jouw schuld niet. Het is het lot.
Draag missen voor me op, want ik moet me boven verantwoorden voor de bron.
Adieu, Papet. Ik verlaat je niet graag, maar langer blijven kan ik niet.
Heb je het gehoord ?
Ja.
Wat ga je doen ?
Ik weet het niet.
We gaan er niet wonen. Te veel nare herinneringen.
Ik zal hem steeds zien hangen waar vroeger m'n schommel hing.
En z'n geur hangt er vast nog.
Kom je naar de processie ?
Als je denkt dat het water niet terugkomt, kan je beter wel komen.
Als je vader nog leefde en hij de bron kon teruggeven...
... wat had hij dan gedaan ?
Ik denk dat hij hun vriend wilde zijn.
Handel dan zoals hij had gedaan.
Zou die processie zin hebben ? - Je weet maar nooit.
Ik zou gek opkijken als de fontein weer gaat stromen.
Dan ga ik meteen biechten.
Dat is de ellende. Ik ken meer halve garen die zo denken.
En papen stemmen niet op mij.
Tegen een wonder kan niemand op.
Er gebeurt iets.
Stop even.
Ik hoor wat.
De leiding sputtert.
Een wonder.
Knielen.
Allemaal knielen.
Dit is geen wonder. Het is toeval, meer niet.
Ik herken je aan je voetstappen.
Jij ziet met je oren.
Oren vervangen geen ogen, César. Oren vervangen je ogen niet.
Best mooi, dat buikdansen. Maar je hebt daar een stommiteit begaan.
Ik ?
Ik zeg 'stommiteit', maar het was bijna misdadig.
Over welke stommiteit heb je het ?
Kort voor ik korporaal werd, raakte ik gewond.
Dat bedoel ik niet.
Ik heb het over een brief die je gekregen hebt.
Welke brief ? - Een brief die om antwoord vroeg.
En jij hebt 'm niet beantwoord.
Een brief van wie ? - Je wilt niks zeggen...
... omdat je denkt dat ik niks weet.
Delphine, ik zweer... - Niet zweren, ongelovige.
Het spijt me dat ik die nare geschiedenis oprakel.
Nare geschiedenis ?
We zitten hier voor de kerk...
... en op de toren zie ik het kruis.
Ik zweer dat ik geen brieven heb ontvangen...
... behalve van m'n vader en Anglade.
Dat zou vreselijk zijn.
Waarom ?
Zweer dat je niet tegen me zit te huichelen.
Dat zweer ik. Wie heeft me geschreven ?
Florette.
Florette Camoins ? - Er was maar een Florette.
Weet je het zeker ?
Ik heb de brief zelf aan de postbode meegegeven.
Een brief van haar zou ik nooit vergeten zijn.
Ik heb nog twee vergeelde briefjes van haar...
... en een haarkammetje.
Ja...
Toen ik terugkwam, woonde ze hier niet meer.
Ze was getrouwd met die smid uit Crespin.
En ze had al een kind.
Hoe kan die brief zoekgeraakt zijn ?
Ons kamp werd voortdurend verplaatst.
Soms kregen we niet eens eten of munitie.
Er kunnen makkelijk brieven zoekgeraakt zijn.
Maar als ik die brief ontvangen had, zou ik hem uit m'n hoofd kennen.
Als het waar is, is het verschrikkelijk.
Hield ze van me ? - Idioot.
Ze heeft het nooit willen zeggen.
Zelfs niet na wat er gebeurd is na het bal...
... in de hooischuur van Anglade. - Zo was ze nu eenmaal.
In haar brief schreef ze je dat ze zwanger was.
Wat ?
Ja, je was net een week of drie weg.
Als je aan haar vader schreef dat je met haar wilde trouwen...
... zou ze op je wachten.
Dan had ze je brief aan iedereen laten zien...
... en had niemand de spot met haar gedreven.
Weet je het zeker ?
Het arme kind sliep er niet van.
Met 'duivelsthee' probeerde ze een miskraam te krijgen.
Ze sprong van rotsblokken af, maar het kind zat stevig vast.
Ze ging je haten.
Op een dansavondje in Aubagne kwam ze die smid uit Crespin tegen.
Ze is hier weggegaan...
... en niemand heeft ooit geweten wanneer het kind geboren is.
Is het levend ter wereld gekomen ?
Ja, levend.
Maar het had een bochel.
Ik hoor Clairette aankomen.
Kom 's dichterbij, meisje. Het begint frisjes te worden.
Ik verlang naar het warme haardvuur.
Adieu, César.
Wees gerust, ik heb er nooit met iemand over gesproken.
Ik zal voor je bidden.
Is er iets mis, Papet ? U moet even schuilen.
Bent u ziek ? Zal ik de dokter in Les Ombrées bellen ?
Dat hoeft niet. Ik weet wat me scheelt.
Steun maar op mij. Ik loop met u mee.
Beste man, volgens mij ligt u helemaal niet op sterven.
Toch wel.
En ik weet dat ik vannacht heenga. - Waarom denkt u dat ?
Omdat ik geen zin meer heb om te leven.
Neem me de biecht af. U zult zien dat ik het nodig heb.
Weet u dat zelfmoord een doodzonde is ?
Ik hoef geen zelfmoord te plegen. Ik laat me gewoon wegglijden.
God, ik smeek U: Zorg dat haar kind geen bochel heeft.
Lieve Manon.
De notaris zal je vertellen dat ik je alles nalaat.
Dat zal je verbazen, maar het is de waarheid tegenover God.
De notaris zal je alle papieren en aktes geven.
Jouw vader was mijn zoon.
De nakomeling naar wie ik m'n hele leven verlangd heb...
... en die ik heb laten creperen omdat ik niet wist dat hij het was.
Als ik 'm de bron had gewezen, speelde hij nu nog mondharmonica.
Dan hadden jullie allemaal in ons huis gewoond.
Niemand weet ervan, toch schaam ik me diep voor iedereen...
... zelfs voor de bomen.
In het dorp woont iemand die je alles kan uitleggen.
Het is de blinde Delphine.
Ze zal zeggen dat het door Afrika komt.
Ik durf je niet te schrijven dat ik je omhels...
... maar misschien kan je me nu wel vergeven...
... en af en toe een gebedje doen voor die arme Ugolin en die arme Papet.
Ik heb zelfs medelijden met mezelf.
Uit boosaardigheid heb ik hem nooit willen ontmoeten.
Ik heb zijn stem nooit gehoord, hem nooit van dichtbij gezien.
Misschien had hij z'n moeders ogen.
Ik heb alleen z'n bochel gezien en het verdriet dat ik hem aandeed.
Je begrijpt dat ik naar de dood uitkijk.
Mijn gedachten kwellen me zo, dat zelfs de hel een opluchting zal zijn.
Daarboven zal ik hem zien. Ik ben niet bang.
Hij weet nu dat hij een Soubeyran was. Die bochel is niet mijn schuld.
Hij weet dat alles stom toeval was.
En hij zal me niet aanvallen, maar juist verdedigen.
Adieu, meiske. Je grootvader, César Soubeyran.
Nederlandse ondertiteling bewerkt door: Onbekend
SubtitleSync (http://www.subtitlesync.com.ar)